Home 

ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ | ΤΕΥΧΟΣ 11ο



Πρόλογος των επιμελητών του αφιερώματος

Τα άρθρα του παρόντος αφιερώματος προσανατολίζονται προς δύο κατευθύνσεις, οι οποίες αλληλο-συνδέονται και παράλληλα αποτελούν συνιστώσες των σημερινών προκλήσεων που συναντούν οι πολίτες και οι καταναλωτές, η πολιτεία και η νομοθετική εξουσία, καθώς και οι άμεσα εμπλεκόμενοι «πρωταγωνιστές» της βιομηχανίας του σεξ. Αυτές οι κατευθύνσεις είναι οι ακόλουθες:

  • Η αντιμετώπιση της πολύπλοκης και αντιφατικής πραγματικότητας της πορνογραφίας και τουεμπορικού σεξ από τα μέσα επικοινωνίας.
  • Ο τρόπος με τον οποίο η κοινή γνώμη αντιλαμβάνεται, ενημερώνεται, καθώς και χειραγωγείται, σε ό,τι σχετίζεται με τη βιομηχανία του σεξ.
  • Το κοινό ως καταναλωτής διαφορετικών μορφών εμπορικού σεξ και η σχέση του με τα μέσα επικοινωνίας.
  • Ο τρόπος με τον οποίο η πολιτεία αντιμετωπίζει και «ρυθμίζει» την κουλτούρα και τη βιομηχανία του σεξ.
  • Τα άρθρα του παρόντος τεύχους στοχεύουν στο να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις για αναστοχασμό, ανάλυση και επαναπροσδιορισμό των συμβολικών και θεωρητικών παραδοχών που διέπουν τον ακαδημαϊκό και πολιτικό προβληματισμό. Επιπρόσθετα, τα κείμενα του αφιερώματος, διά μέσου της παράθεσης θέσεων και αντιθέσεων, διλημμάτων, αντιπαραθέσεων και κριτικής, επιχειρούν να προβάλουν στην Ελλάδα τις πολλαπλές διαστάσεις του θέματος του εμπορικού συμπλέγματος του σεξ, αναπόσπαστο μέρος του οποίου είναι η πορνογραφία. Προς αυτή την κατεύθυνση, βεβαίως, έχουν συντελέσει οι εξελίξεις της τεχνολογίας, οι διαδικασίες παγκοσμιοποίησης, η φιλελευθεροποίηση της παγκόσμιας οικονομίας, καθώς και η κινητικότητα και οι συναλλαγές ανθρώπων, αγαθών και υπηρεσιών.

    Το τεύχος αυτό ξεκινά με τη χαρτογράφηση και την κριτική ανάλυση των βασικών επιχειρημάτων και των θεωρητικών αντιπαραθέσεων που υπάρχουν γύρω από την κουλτούρα και τη βιομηχανία της πορνογραφίας από τις επιμελήτριες του αφιερώματος. Το κείμενό μας «Πορνογραφία, κουλτούρα και μέσα επικοινωνίας: Προβληματισμοί γύρω από παλαιά και νέα φαινόμενα» αποτελεί μια προσπάθεια υπέρβασης των επιμέρους θεωρητικών προσεγγίσεων και απόψεων. Στο κείμενο αυτό αναζητούμε και παραθέτουμε ένα κοινό πλαίσιο αναφοράς με στόχο να αρθρωθεί ένας γόνιμος διάλογος γύρω από το φαινόμενο της πορνογραφίας. Το άρθρο αυτό έρχεται να καλύψει ένα κενό στην ελληνική ακαδημαϊκή συζήτηση και ανάλυση σχετικά με τις σπουδές πορνογραφίας, έχοντας ως στόχο να παρουσιάσει μέσα από την κριτική ανάλυση τον τρόπο με τον οποίο η πορνογραφία συνδέεται με ένα νεότερο –και για αρκετούς εξίσου προβληματικό– φαινόμενο, αυτό της «σεξουαλικοποίησης» της καθημερινής κουλτούρας και των μέσων επικοινωνίας. Θα πρέπει να επισημανθεί εδώ ότι, επειδή η συζήτηση περί της σεξουαλικοποίησης της κουλτούρας (ή του πολιτισμού) (sexualisation of culture) εμπεριέχει, εκτός των άλλων, και μια σειρά από ζητήματα τόσο σε ορολογικό όσο και σε εννοιολογικό επίπεδο, επιβάλλεται η παράθεση ορισμένων πλαισιωτικών σχολίων αναφορικά με τη χρήση του συγκεκριμένου όρου.

    Πιο ειδικά, στο πλαίσιο των πολιτισμικών σπουδών, ως «σεξουαλικοποίηση της κουλτούρας» είθισται να αποδίδεται η ολοένα και αυξανόμενη παρουσία των διαμεσολαβημένων σεξουαλικών αναπαραστάσεων στη δημόσια σφαίρα. Αυτό το φαινόμενο θεωρείται από την ακαδημαϊκή ανάλυση ότι συντελεί στην επαναοριοθέτηση της σεξουαλικής κοινωνικοποίησης μέσω της εγχάραξης στοιχείων από την κουλτούρα της κοινωνίας του θεάματος. Η σεξουαλικοποίηση συντελεί τόσο στην εξάπλωση και διεύρυνση του σεξουαλικού Λόγου και στον σεξουαλικό εκδημοκρατισμό, με την έννοια του «απελευθερωμένου σεξ», όσο και στην ένταξη έλλογων πρακτικών και Λόγων, που σχετίζονται με την πορνογραφία στην κυρίαρχη κουλτούρα και τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης. Έτσι, κατά άλλους ο όρος επεκτείνεται με την εισαγωγή της έννοιας της «πορνογραφικοποίησης» (pornographication) της κουλτούρας. Υιοθετούμε και προτείνουμε τον όρο «σεξουαλικοποίηση της κουλτούρας», γιατί εκφράζει τη διαδικασία αλλαγής των κοινωνικών κι επικοινωνιακών δεδομένων, και γιατί, ενώ εμπεριέχει τη σεξουαλική κοινωνικοποίηση, δεν περιορίζεται μόνο σε αυτήν.* Σχολιάζοντας την ανάλυση διεθνών τάσεων, οι συγγραφείς προσεγγίζουν τις νέες εξελίξεις και υποστηρίζουν ότι τόσο το θέμα της πορνογραφίας όσο και το θέμα της σεξουαλικοποίησης της καθημερινότητας αποτελούν αμφιλεγόμενες έννοιες και όρους τόσο για τον ακαδημαϊκό χώρο όσο και για την πολιτεία, τους καταναλωτές πορνογραφίας και τον ακτιβισμό. Στο κείμενο υποδεικνύονται επίσης οι δυσκολίες και η πολυπλοκότητα του φαινόμενου της πορνογραφίας όπως αυτό μεταβάλλεται μέσα από τις νέες τεχνολογίες και εμφανίζεται ως μέρος της παγκόσμιας βιομηχανίας του σεξ.

    Η Λιόπη Αμπατζή, στο κείμενό της «Φύλο, σεξουαλικότητα και σύνορα σε κρίση: Μια κριτική προσέγγιση του trafficking», ερευνά τις διαστάσεις της εμπορίας και διακίνησης γυναικών (trafficking) από χώρες της ανατολικής Ευρώπης προς τις χώρες της Ε.Ε. Ενσωματώνοντας το trafficking γυναικών στις συνθήκες άκρατης παγκοσμιοποίησης, προχωρά στην ανάλυση Λόγου (discourse) γύρω από τη σεξουαλική διακίνηση γυναικών. Ιστορικά, οι γυναίκες επιφορτίστηκαν με την ευθύνη της διασφάλισης της ιερότητας της οικογένειας, ώστε οι άνδρες να μπορούν να συμμετέχουν στη δημόσια ζωή ως πολίτες. Με αυτό τον τρόπο, οι ευρωπαίες γυναίκες, ειδικότερα, συγκροτήθηκαν ως θεματοφύλακες της ευρωπαϊκής πολιτιστικής ευγένειας, ταγμένες να προστατεύουν τα παιδιά και τους άνδρες στον οίκο, και άρα να προστατεύουν την κοινότητά τους και κατ' επέκταση το έθνος. Παρά το γεγονός ότι αποτελούν θύματα απαγωγής, οι διακινούμενες γυναίκες, καθώς και εκείνες που μεταναστεύουν για σεξουαλική εργασία, καταλήγουν να θεωρούνται ότι διαπράττουν έγκλημα «ηθικού εκφυλισμού», εξαιτίας της συμβολικής τους θέσης σε σχέση με την κοινότητα και την ιστορικότητα της γυναικείας σεξουαλικότητας. Κατ' αυτό τον τρόπο, η γυναικεία σεξουαλικότητα γίνεται πεδίο κανονικοποίησης και ρύθμισης στην υπηρεσία του κράτους. Επιπρόσθετα, η Αμπατζή αναφέρεται στον ηθικό πανικό σχετικά με την πορνεία και τη διακίνηση γυναικών, και επισημαίνει ότι η παραδοσιακή αντιμετώπιση του trafficking έχει τις ρίζες της στην ηθική καταδίκη της πορνείας. Κλείνοντας, υποστηρίζει ότι τα πολιτικά εμπόδια στην ελεύθερη μετακίνηση προκαλούν «παράνομη» μετανάστευση, διευκολύνοντας στην ουσία συνθήκες εκμετάλλευσης και εγκλωβισμού σε σεξουαλική δουλεία.

    Στο άρθρο της «"Not a Love Story": Χαρτογραφώντας την κρίση γύρω από το σεξ και το φύλο στον Καναδά», η Rebecca Sullivan εστιάζει σε μια ιδιαίτερα αμφιλεγόμενη ταινία – το καναδικό ντοκιμαντέρ Not a Love Story: A Film About Pornography, παραγωγής 1981. Η ταινία, ουσιαστικά άγνωστη στο ευρύ κοινό και στο φεμινιστικό κίνημα στη χώρα μας, είχε προκαλέσει μεγάλη αίσθηση στο εξωτερικό και στη διεθνή φεμινιστική βιβλιογραφία, και ιδιαίτερα στη Δύση. Ο Καναδάς, μάλιστα, κατέχει περίοπτη θέση παγκοσμίως στο επικοινωνιακό, πολιτισμικό και νομοθετικό πλαίσιο προστασίας της ισότητας των φύλων, όπου αναπόσπαστο σημείο αποτελούν οι σεξουαλικές δυναμικές και η έκφραση αυτών. Το Not a Love Story συζητήθηκε ευνοϊκά για τη «δογματική» και επιθετική στάση που υιοθέτησε απέναντι σε μια πατριαρχική αντίληψη, ενώ παράλληλα έχει δεχτεί έντονες κριτικές για τις απόψεις που προωθεί σχετικά με τη θυματοποίηση των γυναικών και τη διάκριση ανάμεσα στα δυο φύλα. Έχοντας ως αντικείμενο έρευνας γυναίκες που εργάζονται σε «στριπτιζάδικα» κι άλλους χώρους της βιομηχανίας της πορνογραφίας, εστιάζει κυρίως στα υποβαθμισμένα κλαμπ της Times Squareστη Νέα Υόρκη και στο περιβόητο St. Catharines στο Μόντρεαλ. Το ντοκιμαντέρ επικεντρώνεται στις γυναίκες που εργάζονται στη βιομηχανία του σεξ και στη σχέση τους με τις φεμινίστριες. Η Sullivan,παίρνοντας κριτική στάση απέναντι στο ντοκιμαντέρ, προτείνει έναν επαναπροσδιορισμό του προβλήματος και της συζήτησης που ξεκίνησε με την ταινία.

    Η Παναγιώτα Τσάτσου θίγει μια άλλη πτυχή της βιομηχανίας της πορνογραφίας στο κείμενό της με τίτλο «Παιδική πορνογραφία στο διαδίκτυο και οι αλλαγές πολιτικής: Η περίπτωση της Ελλάδας». Η Τσάτσου αναλύει τους κινδύνους που συνδέονται με την παιδική πορνογραφία στο διαδίκτυο και εξετάζει ερωτήματα και προκλήσεις που προκύπτουν από τις αντίστοιχες πολιτικές και τους ρυθμιστικούς κανονισμούς στην Ελλάδα. Ξεκινώντας από μια ταξινόμηση των κινδύνων που «κυκλοφορούν» στο διαδίκτυο, το κείμενο επισημαίνει ότι οι συγκεκριμένοι κίνδυνοι αυξάνουν την ανησυχία των παιδιών, των γονιών, των δασκάλων, της αγοράς, καθώς και των πολιτικών φορέων. Κατόπιν, εστιάζοντας στην ελληνική περίπτωση, η Τσάτσου στρέφεται στη συζήτηση της παιδικής πορνογραφίας στο διαδίκτυο, η οποία αποκτά ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω των χαρακτηριστικών της ελληνικής Κοινωνίας της Πληροφορίας, σημειώνοντας πως η αργή ανάπτυξη της τελευταίας φαίνεται και στην έλλειψη ύπαρξης μιας εθνικής έρευνας σχετικής με τη χρήση του διαδικτύου από τα παιδιά και τους κινδύνους που αυτά αντιμετωπίζουν. Η Τσάτσου διερωτάται για το ρόλο των γονέων όσον αφορά την προστασία των παιδιών και συνδέει αυτό το ερώτημα με το ζήτημα του κατά πόσον οι σχετικές πολιτικές στη χώρα συμβάλλουν στην καλύτερη ενημέρωση και εξοικείωση των γονέων με το διαδίκτυο, και μάλιστα σε σχέση με τους πιθανούς κινδύνους που διατρέχουν τα παιδιά στο διαδίκτυο. Καταλήγει ότι η έλλειψη διαχωρισμού μεταξύ παράνομου και επιβλαβούς περιεχομένου στο διαδίκτυο σχετικά με τους ανηλίκους, σε συνδυασμό με την απουσία συγκεκριμένης εθνικής νομοθεσίας για τον έλεγχο του διαδικτυακού περιεχομένου όσον αφορά ιδίως την προστασία των παιδιών, καθώς και ο αποσπασματικός χαρακτήρας της ελληνικής νομοθεσίας, μπορεί να οδηγήσουν σε ανεξέλεγκτες καταστάσεις.

    Στο κείμενο «Μοιχεία του ματιού: Καταναλώνοντας πορνογραφία στη Μέση Ανατολή», η Sarah Michelle Leonard μελετά μέσα από μια εθνογραφική μελέτη την κατανάλωση πορνογραφίας στη Μέση Ανατολή και εξερευνά έννοιες σχετικές με το σεξ, τις έμφυλες σχέσεις και τον ισλαμικό νόμο αγνότητας στο Κάιρο. Ένας από τους βασικούς άξονες της κριτικής της αναφέρεται στον τρόπο με τον οποίο η τεχνολογία, που από τη μια πλευρά επιτρέπει την ανάπτυξη θρησκευτικών κινημάτων, μπορεί να φιλοξενήσει, από την άλλη, τις πλέον «βέβηλες» πράξεις, όπως η πορνογραφία, αποδεικνύοντας με αυτό τον τρόπο ότι οι έννοιες που περιβάλλουν την πορνογραφία και το Ισλάμ δεν είναι αμοιβαία αποκλειόμενες.

    Χρησιμοποιώντας τις μαρτυρίες νεαρών Αράβων, καταναλωτών πορνογραφίας, η Leonard εστιάζει το ενδιαφέρον της στη διαπραγμάτευση της ηθικής στο Ισλάμ, αναλύοντας την έννοια της «μοιχείας του ματιού» και την περίοπτη θέση που κατέχουν τα κινητά τηλέφωνα στην αποδέσμευση από κοινωνικά ταμπού, ενώ παράλληλα προβληματίζεται για τις κοινωνικές επιπτώσεις των πορνογραφικών πρακτικών των δύο φύλων. Το άρθρο αφιερώνει μεγάλο μέρος στην ανάλυση της «μαντιλοφορούσας πορνογραφίας» (veiled pornography) και στους ποικίλους τρόπους με τους οποίους μπορεί να ερμηνευτεί η χρήση της μαντίλας, για να καταλήξει στην ανάγκη περαιτέρω έρευνας του βαθμού στον οποίο η καθημερινή πρακτική της πορνογραφίας αποτελεί απελευθέρωση ή ψευδαίσθηση απελευθέρωσης.

    Τέλος, ο Ευάγγελος Λιότζης, στο άρθρο του «Από την κοινωνία πολιτών στην "κοινωνία πορνό": Η περίπτωση του bourdela.com», εξετάζει πώς η έννοια της κοινωνίας πολιτών μπορεί να συσχετιστεί με τη βιομηχανία του σεξ και του πορνό, αλλά και με μεμονωμένους χρήστες του διαδικτύου, που κινούνται με στόχο την ανταλλαγή πορνογραφικού υλικού και πληροφοριών γύρω από τον αγοραίο έρωτα. Το άρθρο ξεκινά σκιαγραφώντας τη βιομηχανία του σεξ και του πορνό στο διαδίκτυο, για να περιγράψει κατόπιν το «bourdela.com» ως ηλεκτρονική πύλη πορνό και ως διαδικτυακή κοινότητα. Ο Λιότζης προχωρά σε μια εννοιολόγηση της «κοινωνίας πορνό» με βάση τη θεωρητική προσέγγιση του Alexander για την κοινωνία πολιτών, προτού περάσει στη συζήτηση των αποτελεσμάτων της εμπειρικής έρευνας που πραγματοποιήθηκε μέσα από κριτική ανάλυση Λόγου, και καταλήγει σε μια κριτική αποτίμηση της «κοινωνίας πορνό». Αυτή η καθημερινή αντιπαράθεση του υποκειμένου-καταναλωτή με τον εαυτό του και με τους κοινωνικούς θεσμούς –προκειμένου να θέσει όρια ή να τα καταπατήσει–, όπως και ο διάλογος με μια ως επί το πλείστον πατριαρχική κουλτούρα, αποτελούν το υλικό των άρθρων αυτής της έκδοσης.

    Το παρόν τεύχος-αφιέρωμα στα μέσα επικοινωνίας, τη βιομηχανία του σεξ και την πορνογραφία στηρίζεται στο υλικό που παρουσιάστηκε στο πλαίσιο δύο διεθνών συνεδρίων: το ένα στην Αθήνα, με τίτλο«Globalization, Media and Adult/Sexual Content: Challenges to Regulation and Research» (29-30 Σεπτεμβρίου 2008), και το άλλο στο Leeds, με τίτλο «Porn Cultures: Regulation, Political Economy, and Technology» (15-16 Ιουνίου 2009). Τα συνέδρια αυτά σχεδιάστηκαν μέσα από το διεθνές ερευνητικό δίκτυο Porn Cultures and Policy Network, που ιδρύθηκε –και χρηματοδοτείται από τη Βρετανική Ακαδημία (British Academy)– για τη σπουδή και την ανάλυση της εντατικοποίησης του φαινομένου της πορνογραφίας στην εποχή της ψηφιακής παγκοσμιοποίησης. Το ερευνητικό πρόγραμμα με την ονομασία «Socialisation of the Global Sexually Explicit Imagery: Challenges to Regulation and Research» έχει την έδρα του στο Ινστιτούτο Επικοινωνιακών Σπουδών του Πανεπιστημίου του Leeds, με κύρια ερευνήτρια την Κατερίνα Σαρικάκη και συν-ερευνήτρια τη Λίζα Τσαλίκη από το Τμήμα Επικοινωνίας και ΜΜΕ του Πανεπιστημίου Αθηνών. Τα συνέδρια πραγματοποιηθήκαν με τη χορηγία του Κέντρου Έρευνας Διεθνών Επικοινωνιών (Centre for International Communication Research) και του Κέντρου Καναδικών Σπουδών (Centre for Canadian Studies) του Πανεπιστημίου του Leeds, του Ιδρύματος Καναδικών Σπουδών της κυβέρνησης του Καναδά και του Τμήματος Επικοινωνίας και ΜΜΕ του Πανεπιστημίου Αθηνών. Το συνέδριο της Αθήνας συνδιοργανώθηκε με το Ινστιτούτο Οπτικοαουστικών Μέσων (ΙΟΜ). Τα μέλη της ερευνητικής ομάδας επιθυμούν να ευχαριστήσουν τους παραπάνω φορείς για τη συνεισφορά τους στη διεύρυνση του δημόσιου αυτού διαλόγου. Η πρόσφατη ανάκαμψη της ελληνικής πορνογραφικής βιομηχανίας, όπως υποδηλώνει η κυκλοφορία πορνογραφικών ταινιών της εταιρείας SIRINA-Entertainment (Sex in the City of Athens, Ο Ταξιτζής, Next Porn Model: Η Επιστροφή του Δασκάλου, το «ερασιτεχνικό» βίντεο της Τζούλιας Αλεξανδράτου), και η δημοσιότητα που δημιουργήθηκε γύρω από τους πρωταγωνιστές αυτών (Τζούλια Αλεξανδράτου, ΊανΣκοτ, Μαριάννα Ντούβλη), όπως αυτή αποτυπώθηκε στην ταχύτητα διάδοσης και κυκλοφορίας των ταινιών είτε μέσω DVD στα περίπτερα, είτε μέσω διαδικτύου, είτε στα τηλεοπτικά «παράθυρα» και τα παντός είδους προγράμματα ενημεροδιασκέδασης της ελληνικής τηλεόρασης, επιβεβαιώνει απλώς το πόσο επίκαιρη και επιτακτική είναι η συγκεκριμένη συζήτηση στη χώρα μας, μια συζήτηση την οποία εισάγουμε για πρώτη φορά με αυτό το τεύχος-αφιέρωμα.

    Επίσης, στο ένθετο ΕΜΜΕ (Έρευνες και Μελέτες στα Μέσα Επικοινωνίας), η Αλεξάνδρα Αδάμη και η Ανδρονίκη Κάβουρα παρουσιάζουν τους κυριότερους φορείς που νομιμοποιούνται από τη νομοθεσία, ή με τη διαδικασία της αυτοδέσμευσης, να ασκήσουν έλεγχο στο διαφημιστικό μήνυμα, και ο Αθανάσιος Κατσώχης αναφέρεται στο «παράδοξο» των διαφημιστικών σλόγκαν, αλλά και στην επικοινωνιακή διάσταση αυτών.


    ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΣΑΡΙΚΑΚΗ
    ΛΙΖΑ ΤΣΑΛΙΚΗ


    *Βλ. μεταξύ άλλων: McNair, B., 1996 και 2005, ιδιαίτερα το κεφάλαιο «Η σεξουαλικοποίηση του πολιτισμού: Από τη σφαί-ρα του πορνό στη δημόσια σφαίρα»? Attwood, F., 2006 και 2009.

    ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ

    Attwood, F. (2009). «Introduction: The sexualization of culture». Στο F. Attwood (ed.), Mainstreaming Sex: The Sexualizationof Western Culture. London: I. B. Tauris.

    Attwood, F. (2006). «Sexed Up: Theorizing the Sexualization of Culture». Sexualities, τόμ. 9, τχ. 1: 77-94.

    McNair, B. (2002 [2005]). Η κουλτούρα του στριπτίζ: Σεξ, μέσα ενημέρωσης και ο εκδημοκρατισμός της επιθυμίας. Αθήνα:Σαββάλας.

    McNair, B. (1996). Mediated Sex: Pornography & Postmodern Culture. London: Arnold.

     

     

    ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

    Πορνογραφία, Κουλτούρα και Μέσα Επικοινωνίας: Προβληματισμοί γύρω από παλαιά και νέα φαινόμενα
    Κατερίνα Σαρικάκη και ΛίζαΤσαλίκη

    Φύλο, σεξουαλικότητα και σύνορα σε κρίση: μία κριτική προσέγγιση του trafficking
    Λιόπη Αμπατζή

    Not a Love Story: Χαρτογραφώντας την κρίση γύρω από το σεξ και φύλο στον Καναδά
    Rebecca Sullivan

    Παιδική πορνογραφία στο διαδίκτυο και οι αλλαγές πολιτικής. Η περίπτωση της Ελλάδας
    Παναγιώτα Τσάτσου

    Μοιχεία του ματιού: Καταναλώνοντας Πορνογραφία στη Μέση Ανατολή
    Sarah Michelle Leonard

    Από την κοινωνία πολιτών στην "κοινωνία πορνό": Η περίπτωση του bourdela.com
    Ευάγγελος Λιότζης

    ΕΜΜΕ (ΕΡΕΥΝΕΣ ΚΑΙ ΜΕΛΕΤΕΣ ΣΤΑ ΜΕΣΑ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑΣ)

    Η άσκηση ρυθμιστικού και κυρωτικού έλεγχου στη διαφημιστική επικοινωνία
    Αλεξάνδρα Αδάμη, Ανδρονίκη Κάβουρα

    To 'Παράδοξο' του Ανάρπαστου: Σκέψεις πάνω σε ένα Διαφημιστικό Σλόγκαν
    Αθανάσιος Κατσώχης


    Βιβλιοκρισίες
    Σελίδες ενημέρωσης

    Βιογραφικά σημειώματα συγγραφέων
    Περιλήψεις στα αγγλικά, abstracts

    Πληροφορίες για την υποβολή εργασιών